Gương điềm tĩnh của người xưa

 

CÂU CHUYỆN NGƯỜI BẮN CUNG

 

Liệt Ngự Khấu cùng với Bá Hôn Vô Nhân bắn cung. Liệt Ngự Khấu cầm cung mà chỗ cùi chỏ lại để một chén nước. Ông bắn liên tiếp mấy phát mà mặt nước trong chén không chao động.

Bá Hôn Vô Nhân nói: “Cách bắn ấy là cách bắn của người quá lo cho việc bắn, chưa phải là cách bắn của người thản nhiên đến việc bắn. Anh hãy đi với tôi lên núi cao kia kiếm chỗ gần hố sâu thẳm mà bắn, chừng ấy sẽ biết anh còn giữ được cái vẻ điềm tĩnh ấy nữa không.” 

Hai người cùng đi đến nơi bờ vực thẳm. Bá Hôn Vô Nhân đứng tận bên mé hố, chân đứng nửa trên mặt đất, nửa ngoài không không, nghiêng đầu ra sau và giương cung lên bắn… Liệt Ngự Khấu thấy vậy mồ hôi toát ra, sợ quá té xỉu trên mặt đất.

Bá Hôn Vô Nhân cười và nói rằng: “Bậc chí nhân, con mắt, trên ngó tận mây xanh, dưới xem tận đáy đất, ngoài xem tận chân trời mà lòng vẫn không biết nao núng. Có như thế thì mới bắn được cái bắn thản nhiên. Chớ như anh, chưa gì cặp mắt đã hốt hoảng lo sợ, thì làm sao bắn cho trúng đặng?” 

(Liệt-Tử – J.Grenier – L’esprit du Tao – Tirer à l’Arc, P.182)

Thế cho nên, Thánh Nhân mới nói: “Người ta chỉ biết sống trong cái yên ổn và chỉ  biết đi tìm cái yên ổn mà thôi. Ở trong cái cảnh yên ổn mà hành động thì dễ gìn giữ vẻ thản nhiên bình tĩnh. Nhưng đến khi gặp cảnh bất an cho thân mình thì luống cuống như kẻ mất hồn thế thì làm gì nên trò trống?” (Trang Tử – ch.21)

Biết sống trong cảnh thường mà không hay biết sống trong cảnh biến, người như thế ấy làm sao giữ đặng luôn luôn cái tinh thần điềm tĩnh?

(Trích trong bài “Thanh Lọc Cuộc Đời” của Đạo Trưởng NGỌC HUỆ CHƠN)