Chánh Tuân

“Bát phong xuy bất động” (tám gió thổi không động) là một giai thoại vui, thâm thúy và tràn đầy thiền vị về mối thâm giao giữa thi hào Tô Đông Pha (1037-1101) và Thiền sư Phật Ấn (1032-1098). Chuyện kể rằng, một hôm Tô Đông Pha sáng tác được một bài thơ và ông rất hài lòng, bèn cho người đem tặng Thiền sư Phật Ấn lúc bấy giờ đang ở chùa Kim Sơn. Nguyên văn bài thơ của Tô Đông Pha như sau: Khể thủ thiên trung thiên Hào quang chiếu đại thiên Bát phong xuy bất động Đoan tọa tử kim liên. Tạm dịch là: Đảnh lễ Bậc Giác ngộ (thiên trung thiên tức là Phật, Bậc Giác ngộ) Hào quang chiếu vũ trụ Tám gió thổi chẳng động Ngồi vững tòa sen vàng. Phật Ấn xem qua bài thơ xưng tán cảnh giới giải thoát của Bậc Giác ngộ, thấy chữ nghĩa và ý tứ rất hay nhưng biết quá rõ bạn mình nhờ văn hay, chữ tốt, dùng tâm thức bén nhạy để làm thơ chứ không phải là bậc thượng sĩ thâm nhập nghĩa lý sâu xa của Phật pháp, đạt đến Thượng thừa “Tám gió thổi không động” nên thay vì khen ngợi ngài liền cầm bút phê vào hai ch...

  Có một phú ông tên Hạo Tường luôn cảm thấy trong cuộc sống của mình thiếu thốn một cái gì đó, nên ông quyết định lên đường tìm Thiền sư  để tham hỏi. Khi gặp Thiền sư: “Thưa ngài! Tôi có rất nhiều tiền, muốn thứ  gì thì có thứ đó nhưng lại không cảm thấy vui và hạnh phúc được?”. Vị thiền sư mời ông ta đứng trước một cửa sổ được làm bằng kính và hỏi ông thấy được những gì qua ô cửa kính đó. “Dạ, con thấy những đoàn người tất bật, hối hả qua lại trên những con đường, có khi bằng phẳng, có khi gập gềnh, khúc khuỷu nữa”. Thiền sư  chẳng nói gì và mời ông ta đứng trước một chiếc gương soi, hỏi ông thấy gì qua chiếc gương đó.  “Con thấy chính mình…” Thiền sư  ôn tồn nói: “Chiếc gương được làm bằng kính, cửa sổ cũng được làm bằng kính, nhưng cửa sổ thì trong suốt nên có thể thấy được bên ngoài, có thể nhìn được người, cảnh vật xung quanh ta nhưng chiếc gương thì phủ một lớp sơn phía sau hoặc một tấm gỗ nên chỉ có thể nhìn được mình mà thôi, khi trong con người mình có thể gỡ bỏ đi lớp sơn ...

VÒ NƯỚC SUỐI Đây là chuyện tôi nghe: Hôm ấy đạo sư có việc ở một làng quê hẻo lánh và đưa đệ tử đi theo. Cả hai đều cuốc bộ. Dọc đường, đạo sư bảo đệ tử tạm nghỉ chân dưới một tàn cây xanh um, như cái dù lớn che nắng trưa chói chang. Cách đó xa xa là một dòng suối nhỏ chắn ngang. Đạo sư bảo: – Thầy khát. Nhờ con lấy giùm thầy chút nước. Đệ tử mau mắn xách vò, thoăn thoắt bước tới con suối. Đến nơi, anh tần ngần đứng nhìn dòng nước, rồi nhìn sang bên bờ kia. Bắt gặp một đàn bò còn ướt lông, hiểu ra cớ sự, anh quay lại gặp sư phụ, bộc bạch: – Thưa thầy, người ta mới vừa dắt bò qua suối. Nước bị quậy lên đục ngầu nên con không dám… Đạo sư ôn tồn: – Được con. Vậy mình chờ một chút. Khoảng mười lăm phút sau, đạo sư bảo: – Lấy nước đi con! Đệ tử sốt sắng xách vò trở lại bờ suối. Anh thấy nước bớt đục hơn, nhưng vẫn chưa thể dùng được. Lập tức quay về chỗ sư phụ, anh áy náy nói: – Thưa thầy, cũng chưa uống được đâu ạ. Đạo sư mỉm cười: – Không sao, con. Mình ...

Chuyện của dòng sông Có một dòng sông rất đẹp chảy qua núi đồi và đồng cỏ xanh tươi. Dòng sông ca hát nhảy nhót tung tăng từ trên núi xuống đồng bằng. Xuống đồng bằng, dòng sông chảy chậm lại, mặt nước trong xanh êm mát. Lúc ấy dòng sông còn trẻ lắm, và dòng sông muốn chảy mau ra biển cả. Dòng sông càng lớn càng đẹp ra, lượn khúc yêu kiều ven đồi và bờ lúa. Một ngày kia dòng sông chú ý đến sự có mặt của những đám mây trong nước. Mây đủ mầu sắc, hình thể, đẹp quá chừng, nên suốt ngày dòng sông cứ miệt mài chạy đuổi theo những đám mây, mong bắt được một đám mây cho riêng mình. Nhưng mây cứ lơ lững tầng cao khó mà bắt được, nhất là mây cứ thay hình đổi dạng không ngừng. Vì mây vô thường như vậy nên dòng sông rất đau khổ. Chạy đuổi bắt theo mây thì vui nhưng sau đó dòng sông đầy thất vọng, u sầu và tức giận. Một ngày kia một cơn gió lớn đi qua, quét sạch mây trên trời. Bầu trời trở nên quang đãng không còn một bóng mây, dòng sông não nề tuyệt vọng, không còn muốn sống nữa. Không còn mây để...

Chiếc bè Có người kia đi đến một vùng nước rộng, thấy mé mình đứng rất nguy hiểm và ghê sợ, còn mé bên kia thì yên ổn và hiền lành. Muốn qua đó thì lại không cầu. Anh ta bèn nghĩ cách bẻ cây làm tạm một chiếc bè để vượt sông. Sau khi đến mé bên kia, anh ta nghĩ nhờ chiếc bè nầy mà qua được bên nầy, nên anh ta luôn luôn đội chiếc bè trên đầu để giữ gìn nó. – Hỡi các tì khưu, người ấy có đối xử đúng với chiếc bè của anh ta không? – Thưa Thế Tôn không ạ! – Vậy thì người ấy đối xử chiếc bè như thế nào cho phải lẻ? Phải chăng nhờ nó mà ta qua được mé bên kia, bây giờ ta không còn cần dùng đến nó nữa thì hãy để yên nó bên mé sông hoặc thả trôi theo dòng nước mà đừng lưu luyến gì đến nó nữa. Như thế mới đúng lẽ! Giáo lý của Ta cũng chẳng khác gì chiếc bè trên đây. Như vậy rồi các Ngươi cũng phải vứt bỏ giáo lý ấy đi khi các Ngươi đã giác ngộ… Cả những Thiện Ác nữa …cũng cần phải vứt bỏ hết. Nguồn: Vườn Thiền

Hai nhà sư Đây là một câu chuyện nhà Thiền khá sâu sắc!   Hai nhà sư mang theo phương trượng, pháp chỉ lên đường đi làm một việc. Một người pháp danh Liễu Không, một người pháp danh Liễu Trần. Hai người phăm phăm bước đi trên con đường dài. Trên đường có rất nhiều phong cảnh đẹp. Hai người nhìn ngắm, đều tấm tắc khen. Liễu Không sung sướng đến mức dường như không chịu nổi, nhưng đấy là hồng trần, không phải thế giới của nhà sư. Liễu Trần là sư huynh, sư huynh thấy phong cảnh đẹp quá cũng dường như không chịu nổi. Nhà sư nghĩ thầm: “Sư đệ nhỏ tuổi hơn ta, hẳn là thèm muốn hơn ta”. Liễu Trần liền bảo Liễu Không: – Sư đệ, huynh kể cho đệ nghe một câu chuyện nhé!  Liễu Không nói: – Hay lắm, đệ đang phiền muộn đây! Liễu Trần bảo: – Câu chuyện này do sư phụ kể cho huynh nghe đấy! Liễu Không ngước mắt nhìn sư huynh, mắt sư huynh hiền dịu và sư huynh kể: – Có một hoà thượng ngồi thiền nhưng lạ thay hễ ông ngồi xuống vào dụng công tham thiền ...

MỘT NGỤ NGÔN Đức Phật kể một ngụ ngôn trong một kinh: Một người đi ngang qua một cánh đồng và gặp một con hổ. Anh chàng chạy trốn, con hổ đuổi theo anh. Tới một bờ vực sâu, anh nắm được vào rễ một cây nho dại và đu mình xuống qua bờ vực. Con hổ đánh hơi anh ở phía bên trên. Run sợ anh chàng nhìn xuống, phía xa bên dưới, lại thấy một con hổ khác đang chờ ăn thịt anh.  Chỉ có cây nho giúp đỡ anh. Hai con chuột, một con trắng và một con đen, đang bắt đầu gặm nhấm bứt cây nho dần dần từng chút một.   Anh chàng nhìn thấy một quả dâu ngon gần bên anh. Một tay nắm cây nho, tay kia anh hái quả dâu. Dâu nếm sao ngon ngọt đến thế! Nguồn: Vườn Thiền

Ðèn tắt Có một anh mù lại thăm một người bạn đến khuya mới về. Người bạn trao cho anh ta một cái đèn.  – “Tôi cần chi tới đèn, anh ơi. Ðối với tôi, ánh sáng cũng như bóng tối mà thôi”, người mù buồn bã trả lời. – “Tôi biết lắm. Anh chẳng cần đèn để dò đường đi. Nhưng có đèn anh sẽ đỡ bị người khác đâm vào anh. Vậy anh cứ cầm lấy đi.”  Người mù cầm đèn mạnh dạn bước đi. Nhưng chẳng bao lâu, có kẻ đâm thẳng vào anh ta. – “Ô hay! Ði đứng phải coi chừng một chút chứ. Bộ ông không nhìn thấy ánh đèn của tôi sao?”   Người lạ mặt trả lời chậm rãi: – “Này ông bạn ơi! Ðèn ông bạn đã tắt từ lâu rồi…” Nguồn: Vườn Thiền